شهدا، افزایش سرمایه اجتماعی و حفظ امنیت ملی
تاریخ انتشار : چهارشنبه ۲۳ اسفند ۱۳۹۶ ساعت ۱۰:۲۹
 
تجربیات دوران شکل گیری و پیروزی انقلاب اسلامی و حدود چهار دهه تحولات مختلف پس از انقلاب نشان می دهد که فرهنگ ایثار و شهادت نقش جدی در تحکیم همبستگی اجتماعی و حفظ استقلال و امنیت ملی کشور دارد و به رغم تغییرات گسترده در شرایط اجتماعی و اقتصادی کشور، نقش این فرهنگ و روحیه ایثار و مجاهدت شهدا برای حفظ استقلال و امنیت ملی کشور همچنان پررنگ است و از طرفی دیگر، نیاز به ترویج فرهنگ ایثار در حوزه اجتماعی برای حل مشکلات اجتماعی و اقتصادی کشور نیز به خوبی احساس می شود. امروزه می توان با تأسی از اخلاق و رفتار شهدا و نهادینه کردن آنها در سطح جامعه برای بهبود شرایط اجتماعی و تعالی اخلاقی نسل جوان استفاده کرد.
با این تجربیات درمی یابیم که فرمان امام خمینی (ره) در 22 اسفندماه 1358 برای تأسیس بنیاد شهید انقلاب اسلامی به منظور خدمات رسانی به خانواده معظم شهدا و ایثارگران و نیز ترویج فرهنگ ایثار و شهادت نشان از عمق نگاه استراتژیک امام خمینی (ره) به نقش پر ارزش فرهنگ ایثار و شهادت دارد؛ چراکه این فرمان در شرایطی که هنوز توطئه های متعدد گروهک های وابسته به استکبار جهانی و حمله عراق به ایران صورت نگرفته بود، صادر شد و پس از آن نیز با تکیه بر همین فرهنگ ملت ایران در برابر تمامی فشارهای دشمنان خارجی و تحریم ها ایستادگی کرد و راه پیشرفت ایران اسلامی در حوزه مختلف علمی و صنعتی باز شد، کمااینکه ترور دانشمندان هسته ای کشور از جمله شهیدان دکتر علیمحمدی، شهریاری، رضایی نژاد و احمدی روشن بیانگر تداوم راه شهدای انقلاب اسلامی و دفاع مقدس به شیوه دیگر است.
در طی چندسال اخیر با گسترش فعالیت جبهه مقاومت در مقابله با جریان تروریستی- تکفیری داعش که با تقدیم شهدای مدافع حرم، حفظ امنیت ایران اسلامی را تضمین کرد، ضرورت نهادینه کردن فرهنگ ایثار و شهادت و ادامه راه شهدا به خوبی نشان داده شد. نامگذاری 22 اسفندماه به عنوان «روز بزرگداشت شهدا» با پیشنهاد شورای فرهنگ عمومی و تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی در سال 1383 هم در واقع تأکیدی بر جایگاه شامخ شهیدان و نقش فرهنگ ایثار و شهادت در جامعه است.
در 4 سال گذشته بنیاد شهید و امور ایثارگران به منظور شناساندن این روز به افکار عمومی و افزایش شناخت ملت شهید پرور ایران اقدامات گسترده ای را درپیش گرفت که طبعاً چنانچه مردم بزرگ ایران از نامگذاری این روز مطلع باشند به طور خودجوش از تمام روستاها، شهرها و محلات برای "بزرگداشت روز شهدا"  اقدام می کنند. کما اینکه هم اکنون نیز  شاهد قدرشناسی ملت ایران از مقام شهدا هستیم. در نظرسنجی های انجام شده شناخت مردم از "روز بزرگداشت شهدا" با توجه به اقدامات تبلیغی و اطلاع رسانی صورت گرفته از سال 1392 تاکنون روند افزایشی داشته و ازکمتر از 2 درصد به حدود 50 درصد رسیده و امسال نیز در جهت بزرگداشت این روز اقدامات متعددی در سراسر کشور صورت گرفته و یا در حال انجام است.
شهدای ما که امنیت، استقلال و شکوه امروز نظام و جامعه ما مرهون ایثار و از خود گذشتگی آنان است مایه افتخار هر ایرانی هستند. از اینرو وظیفه ماست که یاد شهدا  و خانواده معظم شهدا و ایثارگران را همیشه ایام گرامی بداریم چنانکه مقام معظم رهبری می فرمایند: «بزرگداشت شهیدان و تکریم نام آن بزرگمردان، بیش از خود آنان، ملتی را که این گوهرهای ناب را در درون خود پرورانده است، سرافراز می سازد.»
همانگونه که اشاره شد گسترش فرهنگ ایثار و ایثار اجتماعی نیاز جامعه امروز هم هست. باید بدانیم مفهوم ایثار فقط مربوطه به دوران جنگ و جبهه نیست و امروز جامعه ما بیش از گذشته به این مفاهیم و معرفی مصادیق آن و به کارگیری آن در زندگی فردی و اجتماعی نیازمند است چرا که امروز دشمن به صورت پنهانی و با استفاده از شیوه های مختلف نرم افزاری سعی در تضعیف فرهنگ اسلامی و انقلابی و مشغول سازی نسل نوجوان و جوان به فرهنگ مادی و پوچی گرایی دارد. ما باید فرهنگ ایثار و شهادت را در اذهان جوانان و نوجوانان خود نهادینه کنیم و سبک زندگی شهدا و ایثارگران معظم و شیوه رفتاری شان را به درستی معرفی نماییم.
باید از تمام ظرفیت ها برای گسترش فرهنگ ایثارگری بهره برد چراکه فرهنگ ایثار و شهادت باعث گسترش روحیه برادری، دیگرخواهی، افزایش اعتماد، مشارکت عمومی، همکاری، از خود گذشتگی و ... می شود، به نوعی سرمایه اجتماعی را در سطح جامعه افزایش می دهد و باعث می گردد بسیاری از آسیب های فردی و اجتماعی که امروز جامعه ما با آن مواجه است کاهش یابد و به تقویت کارآمدی نظام و انسجام بیشتر کمک خواهد کرد. لذا ما باید از تمامی ظرفیت ها استفاده نماییم تا این فرهنگ و روحیه را در جامعه تقویت کنیم و به ویژه این فرهنگ سازی را از دوران کودکی در فرزندان نهادینه کنیم. خانواده ها، آموزش و پرورش، دانشگاه ها، رسانه ها، حوزه های علمیه، ائمه جماعات و ... همه باید در زمینه نهادینه سازی و گسترش این فرهنگ به شیوه مورد نیاز نسل امروز قدم بردارند.
در طی چهار سال گذشته براساس ماده 64 قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران شورای عالی توسعه و ترویج فرهنگ ایثار و شهادت باحضور 17 دستگاه فرهنگی و اجرایی تشکیل و دبیرخانه آن با پیگیری مستمر نسبت به تشکیل این شورا در سطح همه استان های کشور با ریاست استانداران و دبیری مدیران کل بنیاد شهید و امور ایثارگران اقدام کرده است. این اقدامات هرچند لازم است اما نیاز به همت جمعی همه مسئولان و بهره گیری از ظرفیت های مردمی و رسانه های جمعی دارد تا بتوانیم با ترویج فرهنگ ایثار و شهادت برای بازسازی روحیه ایثار در رفتار اجتماعی شهروندان به تحکیم همبستگی اجتماعی کمک کنیم و نیز روحیه مقاومت در برابر دشمنان را برای حفظ استقلال و امنیت ملی گسترش دهیم.
* حجت الاسلام و المسلمین شهیدی؛ نماینده ولی فقیه، معاون رییس جمهور و رییس بنیاد شهید و امور ایثارگران
 
کد مطلب: 240115