نگاهی به پایمردی مردان انقلابی قزوین؛

يك بار هم تو سرنوشت درست كن و بگذار ديگران بخوانند

16 بهمن 1397 ساعت 11:25

از آنجایی که در آستانه‌ی چهلمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی قرار داریم، صرفاً نگاهی خواهیم انداخت به آنچه که مبارزان قبل از انقلاب اسلامی از این دیار برخواستند تا با حماسه‌های آفریده، چراغ راه امت و نشانه‌های پایمردی مردمانش باشند.


به گزارش ایثار واحد قزوین، حسن شکیب‌زاده - «قزوین هم از شهرهایی بود که خرابی و مصیبت از اکثر جاها درش بیشتر واقع شد و شما قزوینی‌های محترم، هم مصیبت دیدید و هم خرابی در شهرتان واقع شد و هم پایمردی کردید...». ( امام خمینی(س)/ صحیفه نور. ج 7-ص-22)
پایمردی مردم قزوین نشانی است که امام انقلاب بر گردنش آویخت تا نشانی از ایثار و مقاومت مردم این دیار در مقاطع مختلف حماسی ایران بزرگ، ثبت در تاریخ  باشد. قزوین که از قبل خرداد 42 همراه و در کنار امام انقلاب بود، نشان‌های بسیاری در خاطرات و یادهای مردمانش دارد که اگر مدیریتی واحد آن را هدایت می‌کرد شاید امروز خروارها مستند و کتاب از دلش بیرون آمده بود.
از آنجایی که در آستانه‌ی چهلمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی قرار داریم، صرفاً نگاهی خواهیم انداخت به آنچه که مبارزان قبل از انقلاب اسلامی از این دیار برخواستند تا با حماسه‌های آفریده، چراغ راه امت و نشانه‌های پایمردی مردمانش باشند. آن هم شرح دستگیری و شکنجه‌های روزهای سیاه طاغوت، از زبان مردان مردی که شهره‌ی نه همشهریانشان که ایرانی ایستاده بر بام گیتی‌اند:
 
شهید محمدعلی رجایی:
و بالاخره در آذر ماه 53 من هم دستگير شدم. زندان خاطرات زيادي دارد و به خصوص براي من كه 4 سال زندان بودم و انواع مسائل را ديدم و اميدوارم كه يك وقت فرصت كنم و اين را به ترتيبي نقل كنم، يك چيزي كه من هميشه در زندان انفرادي با خودم مي‌گفتم اين بود كه فلاني همه‌اش كه نبايد ديگران سرنوشت باشند و تو سرنوشت آنها را بخواني، حالا يك بار هم تو سرنوشت درست كن و بگذار ديگران بخوانند. يك نكته جالب كه الآن به خاطرم آمد؛ يك روزي "عضدي" كه از جلادهاي مشهور زندان بود، وارد سلولم شد. من آن موقع انفرادي بودم. يك تا چند تا چپ و راست زد و گفت فلاني تو چه كاره مي‌خواهي بشوي كه اينقدر مقاومت مي‌كني؟ و من البته آن موقع نمي‌دانستم بگويم كه قرار است در آينده مثلاً نخست وزير بشوم و يا رئيس جمهور بشوم و الاچه بسا بهش مي‌گفتم.
زنده یاد آیت‌الله علی‌اکبر هاشمی رفسنجانی از شکنجه‌های ساواک در مورد شهید رجایی می‌گوید: در فصل سرما وی را به صورت عریان در سلول نگه می‌داشتند و به او اجازه نمی‌دادند از لباس‌های معمولی زندان استفاده کند تا جایی که هر کس بر روی در سلول، لباس آویزانی می‌دید، می‌فهمید در این سلول شهید رجایی است.
زنده یاد آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی می‌گوید: بنده با شهید رجایی در همه دوران مبارزان از سال 41 تا 57 هیچ موردی را سراغ نداریم که یک نفر بیست و چند ماه در یک سلول بماند و مرتب زیر شکنجه باشد و به رژیم حرفی نزند و من پیش ایشان اسراری داشتم که اگر فاش می‌کرد بنده را هم اعدام می‌کردند.
وی ادامه می‌دهد: شهید رجایی در زندان نمونه یک انسان مومن و معتقد بود، وی در زندان با نظم خاصی دوران حبس خود را سپری می‌کرد انس او با قرآن چه در ایام سلول انفرادی و چه بعد از آن برای سایر زندانیان مثال‌زدنی بود.
شهید حجت‌الاسلام سیدعلی اکبرابوترابی:
آن روز فرمانده نظامی قزوین و فرمانده لشکر 16 زرهی در مسجدالنبی برنامه داشتند. تهدید کرده بود که اگر از مسجد متفرق نشوید و جلسه را تعطیل نکنید -البته یک تعبیر بسیار بی‌ادبانه‌ای کرده بود- این خراب شده را بر سر شما خراب می‌کنم.
بعد از این تهدید ساعتی طول نکشید که با تانک و نفربر به شهر حمله کردند؛ جمع زیادی را که در صف نفت بودند، زیر ماشین‌های خود گرفتند و در مسیر خیابان ماشین‌هایی که پارک شده بود در خیابان بیشتر ماشین‌ها را منهدم کردند یعنی با تانک‌ها می‌زدند ماشین‌ها را خرد می‌کردند.
ماموران رژیم و برخی فرماندهان نظامی خود فروخته به مردم بی‌گناهی که در صف گرفتن نفت بودند، حمله‌ور می‌شوند؛ چون جزو برنامه‌های آن روز رژیم بود که در سرمای سرد زمستان مردم را تحت فشار قرار داده تا به خیال خودش دست از انقلاب بردارند و جو را آرام کنند. آنها با درک این مطلب که باید رهبری نهضت را در قزوین مورد هدف قرار دهند و از او انتقام بگیرند به منزل حاج سیدعباس حمله‌ور شده و خانه‌ی ایشان را به آتش کشید و اموال آن را به غارت بردند.
آن روز به منزل ما هم یورش بردند، اتفاقا آن شب، اخوی کوچک ما سید حسین ابوترابی با پسرخاله و پسردایی هر دوی اینها در دفاع مقدس به شهادت رسیدند، سه نفری با یکی از دوستانشان در خانه بودند که می‌بینند نیروهای ساواک به منزل حمله کردند و در خانه را شکستند. آنها از خانه فرار کردند. الحمدالله آن شب، نه حاج‌آقا، نه مادر و نه همشیره‌ی ما در خانه نبودند و چند تا از فرش‌های خانه را برده بودند و چند تا هم آتش زدند. ولی جرات نکرده بودند که کتابخانه را آتش بزنند، فکر کردند اگر قرآن را آتش بزنند، دودمان‌شان آتش می‌گیرد، آشپزخانه و یک اتاق دیگر را به آتش کشیده بودند که در اثر آتش‌سوزی سقف آشپزخانه فرو ریخته بود.
 
شهید حجت‌الاسلام انصاری؛
17 اسفند ماه سال 1354، حجت‌الاسلام نصرت‌الله انصاری که مسوولیت بانک تعاون اسلامی قم را داشت و از این طریق به مبارزین کمک می‌کرد، به همین دلیل ماموران ساواک ایشان را دستگیر کردند.
بعد از دستگیری، شهید انصاری وارد کمیته مشترک ضد خرابکاری که فضایی مخوف بود، شد. از همان روز، بازجویی اولیه که بیشتر شامل اطلاعات اولیه و احراز هویت شخص بازداشت شده بود از ایشان انجام شد. اما بازجویی متمرکز از روز هیجدهم شروع شد، سطح شکنجه شهید انصاری همانند دیگران بوده و با کابل زدن و راه رفتن بر روی آن شروع گردید.
در زندان، اسدی شهربانی، بیشتر روحانی‌ها را بازجویی می‌کرد، خیلی خبیث، شرور و معروف به مشت زن ساواک بود.
کسی شاهد نحوه‌ی شهادت شهید انصاری نبوده، ولی محمد بخارایی از زندانیان اوین می‌گوید: شهید انصاری گفته بود، که "اسدی" تبری می‌زد توی گلوی من، بوکسور بود، دست‌های خیلی سنگینی داشت، وقتی یک سیلی می‌زد آدم به دیوار می‌خورد و برمی‌گشت، اگر چهار تا می‌زد فک آدم آویزان می‌شد.
احتمالا اسدی شهربانی، در خرخره‌ی شهید انصاری تبری زده که منجر به چرک آن گشته بود، بعد که ایشان را بهداری می‌برند، ترتیب اثر نداده‌ و ایشان به مقام شهادت نایل می‌آید.
شهید حجت‌الاسلام نصرت‌الله انصاری، اولین و تنهاترین شهید روحانی قزوین در انقلاب به شمار می‌آید که زیر شکنجه‌های ساواک شهید می‌شود.
همچنین محمدحسین خاکساران که خود در اثر کشیدن ناخن‌هایش توسط ساواک به بیمارستان شهربانی منتقل شده بود، می‌گوید: 15 روز در بیمارستان شهربانی بستری بودم. چون پاهام خیلی مجروح شده بود، بردند عمل کردند. بعدش سروصدایی شنیدم که یک نفر جدید را بردند اتاق دیگری بستری کردند. ابتدا نفهمیدم که شیخ انصاری است بعد خود ماموران که جلوی اتاق بودند با هم صحبت می‌کردند. یکی از آنها اسمش عادل بود. عادل برگشت به رفیقش گفت: این شیخ قزوینی هم مُرد. رفیقش پرسید چرا؟ گفت: شکنجه‌اش کردند، ریش‌هایش را سوزاندند، ریه‌اش خونریزی کرد و تمام کرد.
مطابق اسناد ساواک، شهید انصاری در زیر شکنجه‌های وحشیانه و به ضرب زور و کتک، کوشیده با دادن اسامی مختلف سر ساواک را گرم کند اگر چه او اسم بسیاری از طلبه‌های قزوینی را به زبان آورده اما در هیچ کدام اشاره‌ای به نوع و میزان فعالیت‌ها نکرده و همین باعث شده شکنجه شدیدی شود.
وی در زیر شکنجه‌ها تلاش کرده همه‌ی مبارزات خود را با اعتقادات اسلامی و احادیث و سیره علما گره بزند و هر آنچه در روستاها در تبلیغ خمینی گفته است را «تبعیت از مرجع اعلم و معرفی او» عنوان کند.
یوسف باروتی:
4 بهمن ماه سال 1354در روستاي اكبرآباد الموت قزوين؛ معلم بودم ؛دم غروب بود. آقايي آمد گفت بايد با هم برويم اداره. رئيس احضارت كرده. شستم خبردار شد. دوستانم را قبلا گرفته بودند و آماده بودم كه به سراغ من هم بيايند. 10شب به اداره الموت رسيديم. با آقايان ساواكي‌ها يك چاي خورديم و شبانه راه افتاديم به سمت قزوين. آن شب را در بازداشتگاه كلانتري قزوين خوابيدم و صبح دوباره با يك پژوي سفيد ساواكي به سمت تهران راه افتاديم.
حدود ظهر روز يكشنبه 5 بهمن بود به سردر باغ ملي رسيديم. سرم را بردند پايين و كتم را سرم كشيدند. با دو 3 پيچ رسيديم به كميته مشترك .....مدتي در سلول زندان، ساكت و آرام نشسته بودم. در زدم، زندان‌بان ‌آمد. به او گفتم:«من ناهار نخورده‌ام!» نگهبان در را باز کرد و به قول خودش 7-6 تا فحش آبدار به ما داد و با پوتين يك لگد هم زد توي شكمم و گفت: «فكر كردي آمدي هتل؟»
اولين هواخوري که رفتم، همراه بود با زمان دستشويي رفتن در زندان. در واقع هواخوري زندانيان هم همين فرصت چند دقيقه‌اي بود كه هر 8 ساعت به ما براي دستشويي داده مي‌شد؛ رفتم وضو گرفتم و برگشتم داخل سلول. نماز مي‌خواستم بخوانم اما نمي‌دانستم كمتر از 10روز مي‌مانم يا بيشتر كه قصد نماز شكسته كنم. يادم نيست بالاخره چه كردم. نماز را بدون اينكه بتوانم قبله را تشخيص دهم، خواندم. غروب هم يك ظرف غذا به‌عنوان شام آوردند.
يك‌ساعت گذشته بود كه ‌آمدند عقبم؛ نگهبان در بند را با آن صداي «قيژ» رعب‌آورش باز كرد و داد زد: محمد يوسف. لباس زندان را روي سرم كشيد تا اطراف را نبينم. شنيده بودم هر چه زنداني را به طبقه بالاتري ببرند، جرمش سنگين‌تر است. فكر مي‌كردم مرا هم به همان طبقه اول ببرند اما رفتيم طبقه سوم، اتاق «منوچهري» معروف. هدف ما اين بود كه كسي را لو ندهيم. اگر دوام نياورديم، كساني را لو بدهيم كه زنداني شده‌اند يا بر حجم پرونده خودمان بيفزاييم.
منوچهري با تلفن حرف مي‌زد و من فهميدم كدام‌يك از دوستانم دستگير شده‌اند. دوست صميمي‌ام را درست روز قبل از من گرفته بودند. منوچهري داد زد: كي هستي؟ جواب دادم. و بعد شروع كرد به فحش دادن؛ ركيك‌ترين فحش‌هاي روي زمين. و بعد هم گفت اعدامت مي‌كنيم.
منوچهري -از معروف‌ترين و جلادترين شكنجه‌گران ساواك- رو کرد به اتاق بغلي و گفت: «دكتر رضايي تحويلش بگير.» و اینگونه شد که پرونده من رفت زير دست دكتر رضايي. (دكتري كه سواد ابتدايي هم نداشته. البته سواد بيشتر بازجوها در همين دوره ابتدايي بود، اما دكتر، دكتر از دهانشان نمي‌افتاد.) رضايي رو کرد به من و گفت: «امشب رو برو بخواب، فردا موتورت رو پياده مي‌كنيم.»
صبح روز بعد را با يك چايي شيرين آغاز کرده و دوباره به اتاق بازجويي در طبقه سوم رفتم. يك اعتراف‌نامه نوشتم که: مرا اشتباهي اينجا آورده‌اند، من اينكاره نيستم و از اين حرف‌ها. بازجو ‌خواند و فحش داد. كاغذ را پاره و مرا به نخستين سيلي و نخستين شكنجه مهمان کرد. بعد تلفن زد كه بيايند و مرا به «اتاق حسيني» ببرند. اتاق حسيني، اتاق ابزار شكنجه بود. آپولو، شلاق و كابل، سيم‌هاي برق و البته خود حسيني كه استاد شكنجه بود. وقتي داشتم به اتاق حسيني مي‌رفتم راديو داشت از ميدان آزادي گزارشي پخش مي‌كرد كه هويدا براي 6 بهمن، جشن انقلاب آنجا رفته بود. روز اول سوار آپولو شدم. مني كه فكر مي‌كردم 7-6 روز بيشتر نمي‌توانم اينجا دوام بياورم، حدود 7‌ ماه حتي يك لحظه هم احساس خستگي و پشيماني نكردم.»
 
سید مرتضی نبوی:
ماموران ساواک در اواخر مهر 1352 مرا دستگیر کرده و با چشمان بسته به زندان کمیته مشترک ضد خرابکاری بردند، سپس نزد سربازجویی به نام مصطفوی بردند، او مرا نصیحت کرد که حرف بزنم و حماقت نکنم ولی من گفتم اصلا کاری نکرده‌ام تا حرفی بزنم.
در این لحظه مصطفوی سیلی محکمی توی گوش من خواباند و دستور داد مرا بخوابانند و به کف پاهایم کابل بزنند، پس از آن مرا با آن وضعیت دور حیاط کمیته مشترک دواندند، سپس گفتند که پاهایت را در حوض آب بگذار تا من احساس درد بیشتری بکنم.
مصطفوی پس از شکنجه‌ها و عدم موفقیت در کسب اطلاعات از من، مرا به بازجوی دیگری به نام پرویز متقی داد، وی شروع به بازجویی کرد ولی بعد از ناامید شدن از حرف زدنم، مرا از اتاق بازجویی بیرون آورد و وادار کرد، بدوم.
اتاق‌های بازجویی، اتاق عمل نام داشتند که جلوی درب آن، ماموری ایستاده بود و با کابل می‌زد و می‌گفت: «بدو». شاید هفت و هشت ده نفری بودند که مرا زدند و تحویل نفر بعدی می‌دادند.
بازجوها در گرفتن اطلاعات از من عجله داشتند، زیرا در آن ایام قرارهایی که گروه‌ها می‌گذاشتند محدودیت زمان اندکی داشت. اگر طرف سر آن قرار نمی‌آمد، نفر دوم پی می‌برد که اتفاقی برای نفر اول افتاده است و همچنین قرار بود فرد دستگیره شده 24 تا 48 ساعت مقاومت کند تا نفر دوم گیر نیفتد. لذا به شدت مرا کتک زدند، مدتی به همین ترتیب گذشت تا اینکه با رفیعی طباطبایی روبرویم کردند، آنجا بود که فهمیدم همه چیز لو رفته حتی رفیعی به صراحت می‌گفت پول‌ها را به تو دادم و به این منظور هم می‌دادم.
 
محمدحسین خاکساران:
یادم می‌آید شبی مرا با چشمان بسته به اتاق بازجویی بردند و روی تختی خواباندند و دست و پایم را بستند و زدن را شروع کردند. ضربات مشت و لگد که بر شکم و پهلوی من وارد می‌شد، نشان می‌داد که بازجو نیز به کمک شکنجه‌گر حسینی آمده است.
آن شب شکنجه‌گر ساواک وحشیانه و به صورت انتقامی، ضرباتش را وارد می‌کرد؛ آنان بدون هیچ ملاحظه‌ای در روزها و شب‌های بعد هم، به کارشان ادامه دادند، به طوری که در مدت کوتاهی پاهایم تا نزدیکی زانو خون مرده شد و مثل بالش متورم گردید.
بالاخره هم شبی در زیر شکنجه و ضربات کابل، پوست متورم پایم ترکید و خون زیادی به راه افتاد و همین باعث شد که دست از زدن بردارند؛ ولی به جای اینکه زخم پایم را پانسمان کرده یا به بیمارستان و درمانگاه منتقل کنند، مرا رها کردند.
خونریزی همچنان ادامه داشت و دو نفر هم سلولی که برای کمک به من فرستاده بودند، به دلیل نبودن باند و وسایل پانسمان سعی می‌کردند با لباسی که تنشان بود، زخم‌های پای مرا ببندند و جلوی خونریزی را بگیرند، ولی موفق نمی‌شدند.
بلوز و پیراهنی که به پای من بسته بودند، خیلی زود پر از خون می‌شد و این دوستان مجبور بودند با پیراهن دیگری عوضش کنند. به این ترتیب پیراهن‌ها و حتی زیرپراهنی‌هایشان پر از خون گردید و با اینکه بارها وضعیت وخیم مرا به اطلاع نگهبان زندان رساندند و خواستار کمک و رسیدگی شدند. وی با سهل‌انگاری و پشت گوش انداختن کار، رسیدگی را به نگهبان شیفت بعدی موکول کرد.
نزدیک اذان صبح بود که نگهبان جدید وارد سلول ما شد و با دیدن وضع پاهایم و لباس‌های پر از خون و خونی که روی زیرانداز ما به راه افتاده بود، وحشت کرد و فورا موضوع را اطلاع داد. بعد از لحظاتی، برانکاردی آوردند و مرا روی آن گذاشتند.
با قرار گرفتن روی برانکارد، به دلیل خونریزی شدید و سردی هوا، فشارم خیلی پایین آمد و بی‌هوش شدم. بعد از چند لحظه، متوجه شدم یکی شیر به دهانم می‌ریزد و می‌گوید بخور که مقداری خوردم و فشارم تا حدی بالا آمد. با آمبولانس مرا به بیمارستان شهربانی در خیابان بهار بردند.
 
حجت‌الاسلام حسین آقاعلیخانی:
سال 1354 که سازمان مجاهدین خلق تغییر ایدئولوژی‌اش را اعلام کرد، سیل دستگیری‌ها شروع شد و من از افرادی بودم که نیروهای ساواک شبانه به منزلمان ریختند و مرا دستگیر کرده و به شهربانی بردند.
فردا صبح منوچهری جلاد به عنوان سرتیم، بازجویی مقدماتی می‌کرد. از من پرسید نوار معروف فلسفی را تو ضبط و تکثیر کرده‌ای. گفتم: نه. صندلی را بلند کرد به روی من کوبید، گفت ببرید تهران درازش کنید.
شب شده بود، چشم بسته وارد کمیته‌ی مشترک شدم لباس‌ها را تحویل دادم و لباس زندان پوشیدم یک راست مرا به اتاق بازجویی بردند، همان فردی که کنار من بود، معلوم شد که بازجوست و بازجویی را شروع کرد.
از او سووالات پی‌درپی و از من جواب‌های منفی و اظهار بی‌اطلاعی درباره همان شب، نخست چند بار مرا آویزان کرد که بسیار کشنده بود. در هر نوبت که از حال می‌رفتم، می‌گفتم باز کن حرف می‌زنم، دوباره همان انکار قبلی و مجددا آویزان شدن.
این آقا به همراه تیم چون شب قبل تا صبح مشغول دستگیری افراد در قزوین بودند، دچار کم خوابی شدید شده بودند. توان ادامه‌ی بازجویی نداشت. مرا به سلولی در بند 5 فرستاد و از فردا بازجوی دیگری در همان اتاق که جزو تیم منوچهری بود، بازجوی من شد. او از افسران شهربانی و مامور به ساواک بود با نام مستعار «اسدی» و هر یک از دیگری جلادتر.
کمیته‌ی مشترک به اصطلاح ضدخرابکاری که آذر 1349 و در آستانه‌ی برگزاری جشن‌های 2500 ساله‌ی شاهنشاهی تشکیل شد، جهنمی تمام عیار برای مبارزان بود، حدودا سه ماه در این کمیته‌ بودم و بدون اغراق اکثر روزها در سلول انفرادی از من پذیرایی می‌شد.
کارسازترین شکنجه، زدن کابل به زیر پا بود. دستبند قپانی، آویزان کردن و آپولو، که کابل و آپولو در اتاق شکنجه‌ی حسینی بود و دستبند و آویزان کردن در اتاق بازجویی هم قابل انجام بود.
 
آیت الله سیدحسن موسوی شالی(ره):
در سالی که امام خمینی(ره) قیام کردند، من هم علیه رژیم ده شب در مسجد‌ النبی(ص) منبر رفتم، شب نهم آمدند منزل مرا دستگیر کنند، زیر کرسی نشسته بودم، از خدا خواستم که آن شب دستگیر نشوم تا ده شب تکمیل شود، بعد دستگیر شوم؛ که ریختند در خانه و از خانواده سؤال کردند من کجا هستم؟ می‌گفتند: عبا، عمامه، کفش و لباس‌هایش این‌جاست، کجا پنهان شده است؟ و... خانواده گفتند بگردید پیدایش کنید؛ حمام و دستشویی و اتاق‌های را گشتند، ‌ولی مرا پیدا نکردند!
یک روز در حمایت از امام خمینی(ره) به منبر رفتم و گفتم: ای مردم، چرا آرام نشسته‌اید؟ چرا سکوت کرده‌اید؟ شاه دارد کشور شما را می‌فروشد. چرا مرجع ما نتواند و نباید یک فرد عادی را امر به معروف کند؟! امام می‌گوید: تو شاهی، خوب باش، ‌وطنت را نفروش، وطن‌فروش نشو... . که همین باعث شد ساواک مرا بازداشت کند. در آن‌جا از من تعهد گرفتند که دیگر منبر نروم، لذا نوشتم منبر نمی‌روم. به همین دلیل تا شاه بود،‌ منبر نرفتم و بر صندلی نشستم و سخنرانی کردم، می‌آمدند و می‌گفتند: تو قول دادی منبر نروی. می‌گفتم ای مردم، آیا این منبر است یا صندلی؟!!... .
آیت الله هادی باریک بین:
یک روز موقعی که بعد از اقامه نماز ظهر و عصر از مسجد شیخ‌الاسلام به طرف منزل می‌آمدم، آجر بندی، مأمور رژیم به طرف من آمد و گفت: شما باید همین الان به شهربانی بیائید. در شهربانی بعد از اینکه سؤالاتی از من پرسیدند حکم تبعید را به من ابلاغ کردند و سپس مرا به همراه دو مأمور سوار یک ماشین کردند و بدون اینکه بگذارند به خانواده اطلاع بدهم و در حالیکه خودم هم نمیدانستم مقصدمان کجاست، بنده را راهی تبعیدگاه کردند.
به سردشت رسیدیم. در سردشت هم یک‌راست مرا بردند به شهربانی تحویل دادند و سپس رئیس شهربانی که برخورد خوب و احترام‌آمیزی با بنده داشت بعد از گفتگوی مختصری با من، مرا به طرف مسجدی که در کنار پادگان یا ژاندارمری واقع شده بود، راهنمایی کرد.
در بالای مسجد منزلی بود که چندین اتاق داشت و ظاهراً آن محل را برای تبعید شده‌ها در نظر گرفته بودند و پیش از من هم عده‌ای به آنجا تبعید شده بودند ولی موقعی که بنده به آن محل قدم گذاشتم تنها مرحوم آیت‌الله ربانی شیرازی در یکی از اتاق‌ها اقامت داشت که پس از مدتی آقای علامه یکی از علمای مبارز و فعال همدان که اصالتاً اهل سمنان بود و آقای طاهری خرم آبادی از مدرسین حوزه علمیه خرم آباد در استان لرستان به جمع ما پیوستند.
در حالی که ما کم و بیش با مردم و علمای آن دیار در ارتباط بودیم و در نماز جمعه آنها شرکت می‌کردیم و در کوچه و خیابان کسانی که از ترس مأموران رژیم نمی‌توانستند نزد ما بیایند و گفتگو کنند؛ موقعی که از کنار ما رد می‌شدند ضمن اظهار علاقه و محبت، منويات قلبی‌شان را در یک جمله کوتاه که «ما با شما هستیم» بیان می‌کردند و می‌رفتند.
ضمن اینکه حرکت و اقدام جالب بعضی از روحانیون و مردم انقلابی سایر شهرها که به صورت گروهی به ملاقات تبعید شدگان می‌آمدند نقش به سزایی در آگاهی مردم داشت. معمولاً از هر شهری گروهی از انقلابیون و افراد مبارز به سرپرستی تعدادی از علما و روحانیون بار سفر را می‌بستند و به صورت دوره‌ای از اکثر قریب به اتفاق تبعیدی‌هایی که در شهرهای همجوار بودند دیدن می‌کردند.


کد مطلب: 277687

آدرس مطلب: http://isaar.ir/doc/news/fa/277687/

ایثار
  http://isaar.ir